موسیقی دزفول میراثی ارزشمند در شناخت فرهنگ و تمدن مردم دزفول

آخرین اخبار گالری تصاویر

شب گذشته( ۶ / ۱ / ۹۶ )در جشنواره نوروزگاه روناش در محل پارک دولت دزفول، گروه موسیقی نهفت با اجرای موسیقی اصیل ایرانی و موسیقی فاخر دزفولی توجه همگان از جمله میهمانان نوروزی را به خود جلب کرد و با رضایت مخاطبان همراه شد که این امر نشان از ظرفیت بالای موسیقی دزفول در معرفی فرهنگ و تمدن دزفول دارد و اگر سیاست گذاران فرهنگی با اساتید و اهل فن در زمینه های مختلف از جمله موسیقی مشورت کنند بسیار می توانند در معرفی فرهنگ غنی دزفول بهتر از این هم پیش بروند.

شب موسیقی / ایام نوروز یکی از زمان های طلایی برای معرفی فرهنگ و میراث مادی و معنوی یک شهر هست که دزفول در زمینه های مختلفی از جمله انواع کلوچه، نان شیر، معجون کنجد، ارده، شیره (سیلون)، نان کنجدی، قرص نعناع و… اشاره کرد. همچنین مرکبات از جمله پرتقال دزفول و انواع صنایع دستی دزفول طرفداران زیادی دارد.
از دیگر سو، ابزارهای دست‌ساز چوبی مانند زیرقلیان، قلیان، شمعدان، چوب لباسی، نمکدان و… از صنایع دستی شهرستان دزفول به‌شمار می‌آیند. یکی دیگر از صنایع دستی این شهر کارهای دستی بر روی فلزها می‌باشد که از آن میان می‌توان ورشوسازی، قلم‌زنی روی زر و سیم و زرگری را نام برد. در کارگاه‌های ورشوسازی بازار کهنه دزفول ابزار چای‌خوری و سینی و آتشدان ساخته می‌شود. نمدمالی، خراطی، کپوبافی و گیوه دوزی نیز از دیگر صنایع دستی این شهر به شمار می‌آیند.

اما یکی دیگر از میراث های ارزشمند دزفول که ریشه در فرهنگ مردمان این دیار دارد موسیقی اصیل دزفول هست.

استاد عبدالکریم پاک سیرت محقق و پژوهشگر موسیقی در خصوص تاریخچه ی موسیقی دزفول، پیشینه و ریشه های شکل گیری آن گفته است: برای بیان پیشینه و ریشه‌های تشکیل موسیقی هر قوم اول لازم است تاریخچه و موقعیت فرهنگی و جغرافیایی و اقلیمی آن مردم را مورد بررسی قرار دهیم.
دزفول را می‌توان شمالی‌ترین شهر استان خوزستان دانست که دارای موقعیت ممتاز جغرافیایی، اقتصادی، فرهنگی و تاریخی است. نوع گویش مردم فارسی دری است که در قدیم به آن خوزی می‌گفتند و اکنون ترکیبی است از فارسی دری و خوزی که البته به خاطر همجواری و ارتباط با لرستان در شمال غرب و نیز قرابت با لرهای بختیاری در شمال و شمال شرق اشتراکات و ارتباطات لهجه‌ای و گویشی با این اقوام دارد.
البته این مسأله نباید بدان گونه تلقی شود که مردم دزفول لر یا بختیاری هستند، بلکه دزفول دارای فرهنگ، زبان و سیستم فرهنگی بسیار کهن و اصیل و ریشه‌داری است که به رغم مهاجرت اقوام یاد شده همه این مهاجرین به نوعی در فرهنگ ریشه دار دزفول در حال استحاله و پیدا کردن رنگ و بوی شهری هستند و دزفول همچنان با استحکام، هویت فرهنگی و تاریخی خویش را به صورت شاخص و بارز حفظ کرده است.
جای انکار نیست مردمی با این پیشینه تاریخی و فرهنگی دارای یک موسیقی اصیل و قدیمی باشند که قرن‌هاست در قالب آواها و نواهای آئینی، دعا و مناجات، موسیقی‌های شادانه، موسیقی عروسی و عزا و انواع و اقسام دیگر آواها و نواهای با فرم و وزن شعری و هجاییِ متنوع و دلربا جریان دارد که پیوسته طی چند قرن گذشته در قالب موسیقی مقامی با عنوان موسیقی ۲۴ مقام (که عنوانی است علمی با صبغه تاریخی که کلیت آواها و نواهای موسیقی دزفول و نواحی اطراف را تحت پوشش قرار داده)، مشهور گشته است.

وی همچنین در خصوص موسیقی ۲۴ مقوم (مقام) دزفول گفته است: مردمی با تاریخ چند هزار ساله و آثار باستانی کهن مانند پل ساسانی که در سال ۲۶۳ میلادی ساخته شده و امروزه در بین آثار ثبت شده ملی به عنوان قدیمی‌ترین پل جهان معروف است و نیز سازه‌های آبی و دیگر بناهای دوران ساسانی که بیانگر عمق ابعاد مختلف پیشینه فرهنگی این شهر است دارای نوعی موسیقی است که جزو ارکان لاینفک فرهنگ مردمی دزفول است.
این موسیقی که در کتب قدیمی موسیقیدانان جهان اسلام در ادوار و شعب ۲۴ گانه موسیقی به نام «دور خوزی» معروف است و عبدالقادر مراغه‌ای و رساله بنایی و رساله بهجت الروح منصوب به صفی‌الدین از آن نام برده‌اند در دزفول به دو شیوه و دو زبان اجرا می‌شود. یکی موسیقی ۲۴ مقام که همان موسیقی ردیف دستگاهی امروز با زبان معیار است و برای اجرای موسیقی آیینی در قالب تعزیه (شبیه‌خوانی) و منظومه خوانی‌ها و دیگر گونه‌های موسیقی مقامی از آن استفاده می‌شود و نوع دوم آن که زیرمجموعه‌ای است از موسیقی ۲۴ مقام که با گویش محلی دزفولی در قالب ترانه‌ها، آوازهای ردیف‌گونه با ضرب نهفته و سوگ سروده‌ها و غیره قابل اجراست.

شب گذشته( ۶ / ۱ / ۹۶ )در جشنواره نوروزگاه روناش در محل پارک دولت دزفول، گروه موسیقی نهفت با اجرای موسیقی اصیل ایرانی و موسیقی فاخر دزفولی توجه همگان از جمله میهمانان نوروزی را به خود جلب کرد و با رضایت مخاطبان همراه شد که این امر نشان از ظرفیت بالای موسیقی دزفول در معرفی فرهنگ و تمدن دزفول دارد و اگر سیاست گذاران فرهنگی با اساتید و اهل فن در زمینه های مختلف از جمله موسیقی مشورت کنند بسیار می توانند در معرفی فرهنگ غنی دزفول بهتر از این هم پیش بروند.

در ادامه عکسهای اجرای گروه موسیقی نهفت به خوانندگی مسعود محمدی، دف نوازی سجاد سلیمانی، تمبک نوازی علی زمانی راد، سنتور نوازی سید محمد حسین صدرالسادات و تار نوازی امیر رضا اسحق زاده قرار داده شده است.

عکس از: علی بنایی نژاد

 

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

*

code